The Selfpub Club – Eveline Broekhuizen: ‘Het is voor deze schrijvers onderdeel van een grotere missie’

Foto: Kim de Vries

In februari kwam mijn nieuwe boek Indie uit! In dit boek neem ik je mee op reis door de (onbekende) wereld van het uitgeven van je boek in eigen beheer. Ik deel alles wat ik heb geleerd na de uitgave van mijn eerste titel. Daarnaast interview ik zeven experts uit het werkveld die graag hun kostbare kennis en ervaring met je delen. Maar bij Indie stopt het niet – er is namelijk nog zoveel meer waardevolle informatie te delen over uitgeven in eigen beheer, dat ik heb besloten om in mijn nieuwe blogserie The Selfpub Club deze lijn door te zetten.

Voor dit artikel zocht ik het digitale contact met Eveline Broekhuizen. Zij is namelijk schrijfcoach voor coaches die een boek willen schrijven. Eveline is momenteel zesendertig jaar, woont samen met Marcel en hun kat Milou in de kop van Noord-Holland. Onlangs zijn ze verhuisd naar een prachtig plekje op het platteland, waarmee ze vanuit haar kantoor uitzicht heeft over de weilanden. Ben ik de enige die mijn koffer wil pakken en twee weken bij Eveline op bezoek wil gaan? 😉

Wat houdt schrijfcoaching in?

Wanneer schakel je een schrijfcoach in? ‘Je kunt bij mij terecht als je serieus werk wil maken van het schrijven van je boek. Misschien suddert de wens om een boek te schrijven al een tijdje, ben je zelfs al een paar keer begonnen, maar loop je ergens vast. Ik bied een frisse blik en maak mensen wegwijs in het boekenvak’, vertelt Eveline gepassioneerd over haar werk.

Inmiddels heeft Eveline ruim tien jaar ervaring in het boekenvak, waardoor ze weet hoe het eraan toegaat bij de traditionele uitgever én bij de ondernemende selfpubber. Op het moment dat ik haar mijn volgende vraag wil stellen, haalt ze de woorden uit mijn mond door te zeggen: ‘Ik heb zelf nog geen boek geschreven, dat wordt me heel vaak gevraagd. Het voordeel daarvan is is dat ik je niet mijn manier van schrijven aanleer’, legt Eveline uit. Die ene manier om een boek te schrijven? Die is er volgens Eveline ook helemaal niet.

Liefde voor Nederlandse taal

‘Als coach help ik schrijvers juist te ontdekken wat er voor hen op dit moment werkt. Wanneer het allemaal eventjes niet lijkt te lukken ondersteun ik je. Zo zorgen we er samen voor dat jouw boek er écht komt.’ Voordat Eveline zich definitief profileerde als schrijfcoach voor coaches die een boek willen schrijven, werkte ze als redacteur. Die liefde voor Nederlandse taal, verhalen en boeken – daar werd Eveline zich al snel bewust van, waardoor ze op achttienjarige leeftijd voor een studie Nederlandse taal en cultuur koos.

Nadat ze haar bachelor had gehaald stond ze opnieuw voor een keuze: hoe nu verder? De meeste studenten gingen na de studie Nederlands óf het onderwijs in óf wetenschappelijk onderzoek doen. ‘Voor het onderwijs vond ik mijzelf met eenentwintig jaar nog te jong – ik kwam voor mijn gevoel zelf net van school af. Voor wetenschappelijk onderzoek miste ik de noodzaak. Wat hebben we eraan als we onderzoeken wat de verschillen tussen ‘de’- en ‘het’-woorden zijn? Bij wijze van spreken natuurlijk’, denkt Eveline hardop.

Omdat die twee opties dus wegvielen – besloot Eveline met de kennis die ze had opgedaan aan de slag te gaan. Toen hoorde ze van de master Redacteur/editor, waarbij je een halfjaar stage loopt bij een uitgeverij en praktische masterclasses krijgt van uitgevers en experts uit het vak. ‘Toen was ik om’, vertelt Eveline lachend.

Nadat Eveline was afgestudeerd kon ze aan de slag als eindredacteur voor drie kunsttijdschriften. In die periode leerde ze veel over de combinatie van beeld en tekst. Uiteindelijk ging haar voorkeur toch naar boeken uit, en ging ze voor een uitgever werken. ‘Dat was de uitgever waar ik stage had gelopen. Ik heb daar vijf jaar met veel plezier gewerkt. In de crisis in 2012 had de uitgeverij moeite het hoofd boven water te houden, waardoor ik werd ontslagen.’

De pad naar het ondernemerschap

Eveline besloot niet bij de pakken neer te zetten en begon met solliciteren. Maar van dat solliciteren kreeg ze weinig energie. ‘Van het opzetten van een eigen website werd ik veel blijer. Dus ik besloot in 2013 de sprong te wagen en Elibro Tekst & Redactie op te zetten’, vertelt Eveline met een glimlach. Ondertussen werkte ze ook als docent Nederlands op het mbo, opnieuw een nuttige ervaring waar ze veel leerde over de praktische kant van het schrijven.

Uiteindelijk groeide haar eigen bedrijf zo goed, dat het lastiger te combineren werd met haar baan als docent. Daarom besloot Eveline in 2016 een nieuwe stap te nemen. Ze ging fulltime ondernemen. Vanuit haar redactiewerk kwam er ook het geven van schrijfworkshops en schrijfcoaching bij.

Tekst loopt door onder foto.

Foto: Kim de Vries

Correctie, redactie en schrijfcoaching

In mijn boek Indie hebben we het al eventjes over het verschil tussen redactie en correctie – Eveline legt dit verschil ook goed uit. ‘Je kunt redactie en correctie zien als een zeef. Redactie is een grovere zeef, waarbij de redacteur vooral let op structuur, logische volgorde, samenhang van de alinea’s en vloeiende zinnen. De redacteur brengt wijzigingen aan in de tekst, maar doet ook suggesties en voorstellen waar de schrijver mee aan de slag kan.’

Het correctiewerk omschrijft Eveline als een fijnere zeef. ‘Daarmee zet je de puntjes op de i. Je let niet meer op de inhoud, maar controleert vooral of elke letter klopt die er staat’, legt Eveline uit. De laatste correctieronde vindt vaak plaats nadat het Word-bestand is opgemaakt, want dan ontdek je vaak nog fouten waar je in eerste instantie overheen hebt gekeken.

Vanuit de rol als redacteur kijkt Eveline dan ook graag mee met de auteur. ‘Denk hierbij aan welke boodschap de auteur wil overbrengen en hoe hij/zij dat het beste kan realiseren’, voegt Eveline toe. Met een frisse blik haalt ze het beste uit het verhaal omhoog – zodat de lezer het goed kan volgen. Daarnaast helpt Eveline de tekst aantrekkelijker te maken, zodat de lezer ook nog eens goed geraakt wordt.

Verschuiving in werkzaamheden

Tijdens haar werkzaamheden merkte Eveline dat het veel fijner is om dit soort feedback al tijdens het schrijven te ontvangen, in plaats van achteraf. ‘Dan ga je de tekst omgooien en de structuur na het schrijven van het manuscript verbeteren. Om de auteur tijdens het schrijven al te voorzien van waardevolle feedback ben ik mijn diensten gaan verschuiven van redactie naar schrijfcoaching.’

Met die verschuiving van diensten heeft Eveline ook een heele concrete doelgroep voor haar schrijfcoaching. ‘Eerst deed ik correctie, redactie én schrijfcoaching van allerlei boeken. Voor auteurs en uitgeverijen. Nu maak ik een specifieke keuze om ondernemers te ondersteunen.’ Dat zijn de ondernemers die voelen dat ze iets te vertellen hebben, dat ze hun kennis en ervaring willen delen, om de wereld een stukje beter te maken.

Het grootste verschil tussen redactie en schrijfcoaching is dus o.a. het moment waarop de feedback wordt gegeven. Eveline legt ons nog meer uit over de verschillen tussen deze twee werkzaamheden: ‘Bij redactie is het verhaal dus al geschreven en is de auteur er zelf nog een keer doorheen gegaan. Dan wordt het als redacteur een kwestie van het nakijken en verbeteren van het resultaat.’

Als schrijfcoach helpt Eveline je tijdens het proces. Zo kom je er bijvoorbeeld achter welke manier van schrijven voor jou werkt: zet je eerst een structuur neer en ga je die uitwerken of begin je gewoon liever met schrijven, om dan op zoek te gaan naar een logische opbouw? ‘De kritische blik van een redacteur werkt niet productief als je nog aan het schrijven bent. Daarnaast heb ik als schrijfcoach ook de ruimte om auteurs wegwijs te maken in het boekenvak en ze te ondersteunen in de keuze voor een uitgever of zelf uitgeven.’

Advies voor selfpubbers

Eveline vindt het interessant om te zien dat de boeken van schrijvers die hun boek in eigen beheer uitgeven niet op zich staan. ‘Het is voor deze schrijvers onderdeel van een grotere missie. Dat is heel belangrijk om zowel het schrijven als het uitgeven en de promotie vol te houden.’ Eveline legt uit dat deze schrijvers heel goed weten waar ze het voor doen. ‘Ze zien waar het boek toe leidt, wat ze ermee kunnen bereiken. Dan wordt de waarde van het boek ineens veel groter dan alleen het verkopen van exemplaren’, vertelt ze.

Er is ook een glashelder advies dat Eveline selfpubbers meegeeft. Een team van professionals om je heen creëren is volgens Eveline enorm belangrijk. ‘Je kan niet alles zelf doen. Denk er over na wat je wil uitbesteden. Wie doen de vormgeving en distributie? Wie heb je in je netwerk zitten die de promotie een boost kan geven?’

Tekst loopt door onder foto.

Foto: Kim de Vries

Neem de tijd

Naast het waardevolle advies van het zoeken van een team adviseert Eveline ook dat de schrijver na het coachen ook altijd het manuscript door iemand anders laat redigeren én dat er na de opmaak nog een correctieronde plaatsvindt. ‘Als we zo intensief hebben samengewerkt aan een boek, heb ik ook mijn blinde vlekken’, geeft Eveline toe. Ze drukt auteurs dan ook op het hart dat de redactie/correctie door een professional wordt gedaan in plaats door de buurvrouw die toevallig ook docent Nederlands is of een andere bekende die wel goed is in taal. ‘Bij het verbeteren van een boek komt meer kijken dan alleen d’tjes en t’tjes checken.’

Wanneer ik Eveline naar die concrete tips vraag voor schrijvers die hun boek in eigen beheer uitgeven en de kwaliteit van hun boek willen verhogen, komt ze opnieuw met waardevol advies:

1. ‘Onderschat de kracht van herschrijven niet. Je verhaal zet je niet in één keer op papier. Laat het een paar dagen of weken liggen. Lees het dan opnieuw en ga schaven, schuren en schrappen. Zie je verhaal als een briljant die je polijst.’

2. ‘Maak gebruik van proeflezers; drie tot vijf personen die niet te dicht bij je staan, die je feedback geven over je manuscript. Zij laten je weten hoe je tekst op hen overkomt. Geef ze gerichte feedbackvragen mee, zodat je antwoord krijgt op de twijfels die je hebt.’

3. ‘Neem de tijd. Uitgeven in eigen beheer kan een stuk sneller gaan dan het traditionele uitgeven, maar dit is ook een valkuil. Na maanden met je manuscript bezig te zijn geweest, wil je eindelijk dat je boek er komt. Toch loont het de moeite om in elke fase geconcentreerd te blijven kijken of alles nog klopt met wat jij met je boek wil bereiken.’

Schrijven vanuit je hart

Een andere manier om het allerbeste uit je boek te halen is dat je schrijft vanuit je hart. ‘Dat is belangrijk om het creatieproces op gang te brengen. De meeste mensen die gaan schrijven, zitten zo snel in hun hoofd’, legt Eveline uit. Hierdoor gaan ze aan zichzelf en de waarde van hun verhaal twijfelen. ‘Vanuit daar is de kans groot dat je allerlei beren op de weg gaat zien, nog voordat er een letter op papier staat. Het gevaar is dan dat je boek er nooit komt’, zegt Eveline.

Om schrijvers uit het hoofd te halen en naar hun hart te brengen maakt Eveline tijdens haar workshops én coachingsessies gebruik van meditaties en visualisaties. ‘Vanuit die stevige gronding wordt het makkelijker om je te herinneren wat je wil bereiken met je boek. Dan voel je weer welke waarde jouw verhaal heeft.’ Deze techniek gebruikt Eveline ook bij het helpen vinden van de structuur van je boek.

Wanneer je het opzetten van die structuur benadert vanuit je hoofd zie je al snel door de bomen het bos niet meer. ‘De kennis is er en vanuit daar wil je zo veel vertellen! Wanneer je vanuit je intuïtie de grote lijnen van je verhaal in beeld brengt, voel je welke volgorde klopt’, legt Eveline helder uit. Wanneer je het dan eventjes kwijt bent, hoef je alleen maar terug te gaan naar dat gevoel en weet je weer: o ja, daar doe ik het voor en daar wil ik heen.

Voor de mensen die het vanuit je hart schrijven maar een uit de lucht gegrepen begrip vinden, heeft Eveline ook weer waardevolle tips. ‘Door te oefenen wordt het makkelijker om in je hart te komen. Ook wanneer je niet toe bent aan het schrijven van een boek, oefen dan met het schrijven van blogs, artikelen, morning pages (elke ochtend drie pagina’s vol schrijven) of het bijhouden van een dagboek.’

Tekst loopt door onder foto.

Foto: Kim de Vries

Oefenen, oefenen en oefenen

Als tweede tip vertelt Eveline dat het belangrijk is om met de hand te schrijven wanneer je je creativiteit wil bevorderen. ‘Tijdens het schrijven met de hand zijn beide hersenhelften actief en ontstaan er meer neurologische verbindingen. Met typen is er maar één hersenhelft actief.’ Door met de hand te schrijven wordt je ook geholpen bij het vertragen – hierdoor hebben gedachten de tijd om vorm te krijgen. ‘Als je dan later de tekst overtypt heb je meteen een herschrijfronde te pakken’, vertelt ze ons met een knipoog.

‘Daarnaast is het ook de kunst om door de bullshit heen te schrijven. Verwacht niet dat je in één keer een perfecte zin opschrijft of dat alles wat uit je pen vloeit meteen geweldig is.’ Volgens Eveline is het de kunst om door te schrijven, zonder een oordeel te hebben over de kwaliteit. Grote kans dat je op een gegeven moment zinnen opschrijft waar je achteraf versteld van staat. ‘Een hele goede warming-up van je schrijfspieren, net als bij sporten.’

Freewriting

Door middel van freewriten kun je zo’n warming-up aanpakken. ‘Ik beluister vaak van tevoren een meditatie of een bodyscan, die vind je ook op mijn website.’ Wat je daarna doet is je timer op tien minuten zetten en je schrijft dan tien minuten met de hand. ‘Het gaat er niet om wát je schrijft, het gaat erom dát je schrijft’, voegt Eveline toe. Tijdens het freewriten is het van belang dat je gewoon blijft schrijven, zonder te letten op logica. Wanneer de tien minuten voorbij zijn kun je bepalen of je doorgaat met schrijven of dat je het hierbij laat. ‘Je kunt ook de belangrijkste woorden en zinnen onderstrepen en die gebruiken om de tekst verder uit te werken’, zegt Eveline.

Heb je waardevolle tips en inzichten uit het interview met Eveline gehaald? Laat het ons weten! Eveline vind je via haar eigen website en natuurlijk op social media. Wil je ook met een bodyscan aan de slag? Via Evelines website kun je er gratis eentje vinden.

Connecten met Eveline:

Bodyscan | Instagram | Website

Share:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Instagram

3   56
9   63
4   56
24   72
7   64