#GehoordInDeKlas – onzekerheid en positiviteit

Voor mijn nieuwe blogserie #GehoordInDeKlas neem ik je mee in mijn werk als gastdocent. Ik ben regelmatig voor de klas te vinden. Na het uitgeven van mijn boek werd het geven van gastlessen een onderdeel van mijn bedrijf. Die gastlessen ontwerp ik zelf of in opdracht van een school. In deze blogserie deel ik anekdotes, ervaringen en inzichten die ik in de klas tegenkom.

‘Ik vind het best moeilijk om zó positief te zijn over mezelf.’

Tijdens het maken van een schrijfopdracht is het de bedoeling dat leerlingen hun meest positieve eigenschappen opschrijven. Sommige leerlingen hebben daar meer moeite mee dan anderen, uiteindelijk helpen ze elkaar. Ik kom langs een leerling die nog niks op haar blaadje heeft staan.

‘Wat is er positief aan jou?’ vraag ik haar. Ze noemt een aantal dingen, wat aarzelend, op. ‘Dan heb je toch fantastische antwoorden voor deze oefening!’ zeg ik, enthousiast. Het zijn de normale dingen die ze noemt. De dingen die ze in haar dagelijks leven doet voor vrienden of op school. Niks bijzonders, vindt ze zelf. Ik vertel haar dat het wél bijzonder is wat ze doet.

Normaal is ook bijzonder

Ze begint wat ongemakkelijk te lachen, haar wangen zijn inmiddels rood geworden van de aandacht die ze krijgt. Ik leg haar uit dat de dingen die we als vanzelfsprekend en normaal beschouwen bijzonder zijn. We hebben geen idee wat dat ene gebaar voor een ander kan betekenen. Ze knikt. Ondanks dat ik zie dat ze er moeite mee heeft om dat idee volledig te omarmen, doet het toch iets met haar.

Als we nog verder in gesprek zijn benadruk ik dat je trots mag zijn op alles wat je doet – of je dat nu normaal vindt of niet. Uiteindelijk komt het hoge woord eruit: ‘Ik vind het best moeilijk om zó positief te zijn over mezelf.’ Haar opmerking raakt me, omdat ik het ken.

Ik weet het me nog goed voor te halen hoe onzeker ik eigenlijk was als zestienjarige. Op het moment zelf heb je dat niet door, want tegelijkertijd probeer je het te verbergen. Toch weet ik nu dat dat toen wel anders was. Natuurlijk, onzekerheid hoort bij het leven én bij de pubertijd. Bij elke vorm van evolutie en verandering hoort onzekerheid. Daar is niks mis mee.

Echter vind ik het als gastdocent wel schrikbarend om te zien dat bijna iedereen in de klas onzeker is. Niet in de vorm als kleine twijfels die bij het leven horen, maar de angst om te falen, controle te verliezen en iets verkeerd te doen is onder jongeren groot. En dat zou wat mij betreft niet de bedoeling moeten zijn.

Ik denk dat we in het onderwijssysteem een shift mogen maken: van wantrouwen naar vertrouwen. In plaats van de focus leggen op het straffen en corrigeren van ‘fouten’, juist de moeite en tijd nemen om dit om te buigen. Op die manier laten we jongeren zien dat het niet erg is om fouten te maken – en dat het essentieel is voor groei en ontdekking van jezelf. Maar hoe doe je dat? Als school de focus leggen op omdenken in plaats van corrigeren?

Van corrigeren naar omdenken

In plaats van jongeren drie uur te laten nablijven op het moment dat ze een ‘misstap’ begaan door huiswerk te vaak niet gemaakt te hebben, eruit gestuurd te zijn of een andere vorm van ‘afwijkend gedrag’ tonen kun je er als school ook voor kiezen jongeren iets nuttigs in deze tijd te laten doen.

Het maken van huiswerk terwijl je drie uur lang naar het haar van de persoon voor je kijkt, acht ik niet perse heel nuttig. Uiteindelijk ben je wel klaar met het maken van huiswerk en is je concentratieboog gezakt. Het is prima om dat uurtje huiswerk te gebruiken, maar gebruik de rest van die twee uur dan ook nuttig.

Als een leerling moeite heeft met het afkrijgen van zijn huiswerk door het structureel te vergeten, waarom plan je dan geen workshop in om jongeren beter te leren plannen? Ik vind plannen zelf leuk, maar ik kan me niet herinneren dat ik hier binnen het schoolprogramma veel over heb geleerd – dat kwam echt vanuit eigen interesse.

In plaats van een leerling te wijzen en erin te wrijven wat hij/zij fout doet – leg je de focus op het verbeteren/aanvullen van een skill. Daar hebben jongeren de rest van hun leven baat bij! En daarbij: het is ook een veel duurzamere oplossing. Door al die nablijf uren zullen jongeren hun huiswerk af hebben, maar als dit gedrag niet structureel vanuit intrinsieke motivatie veranderd, wordt het alsnog moeilijk om die lijn door te trekken.

Door jongeren te helpen met het ontwikkelen van een skill hebben ze daar niet alleen na hun ‘straf’ profijt van, maar profiteren leraren daar ook nog eens van. Ze hoeven namelijk hun energie niet meer te gebruiken aan het corrigeren van deze jongeren, maar houden meer energie voor lesgeven over. Het is een extra momentje om in jongeren te investeren, maar het is een investering met een hoge uitbetaling. Voor zowel de leerling, de docent én de school zelf.

Share:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Instagram